Leczenie ortodontyczne to proces, który pozwala skorygować wady zgryzu i uzyskać piękny, zdrowy uśmiech. Jednak jego zakończenie nie oznacza, że zęby pozostaną w nowej pozycji na stałe. Bez odpowiednich działań retencyjnych mogą stopniowo wracać do swojego pierwotnego ustawienia, co niweczy efekty wielomiesięcznej terapii. Dlatego retencja jest kluczowym etapem leczenia ortodontycznego i wymaga odpowiedniego podejścia. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest retencja, jakie są jej rodzaje i dlaczego nie warto jej zaniedbywać.

Co to jest retencja i dlaczego jest niezbędna?

Retencja to etap leczenia ortodontycznego, który ma na celu utrzymanie efektów uzyskanych podczas noszenia aparatu. Po zakończeniu aktywnej fazy leczenia, czyli po zdjęciu aparatu stałego lub zakończeniu terapii alignerami, zęby wciąż mają tendencję do powrotu do swoich wcześniejszych pozycji. Jest to spowodowane naturalnymi procesami zachodzącymi w organizmie, takimi jak przebudowa kości, napięcie mięśniowe czy wpływ tkanek otaczających zęby.

Bez stosowania aparatów retencyjnych efekty leczenia ortodontycznego mogą ulec cofnięciu, co prowadzi do nawrotu wady zgryzu. Proces ten może postępować powoli, ale w dłuższym czasie może skutkować koniecznością ponownego leczenia ortodontycznego.

Rodzaje aparatów retencyjnych

W zależności od przypadku oraz zaleceń ortodonty stosuje się różne rodzaje aparatów retencyjnych. Można je podzielić na dwie główne grupy: retencję stałą i ruchomą.

1. Retencja stała

Retainer stały to cienki drut przyklejony do wewnętrznej powierzchni zębów, najczęściej w dolnym i górnym łuku. Jest niewidoczny i nie wymaga zdejmowania, dzięki czemu pacjent nie musi pamiętać o jego noszeniu. Retencja stała skutecznie stabilizuje pozycję zębów, szczególnie w odcinku przednim, gdzie ryzyko nawrotu wady jest największe.

Zalety:

  • Skuteczność w utrzymaniu efektów leczenia,
  • Brak konieczności pamiętania o zakładaniu aparatu,
  • Niewidoczność z zewnątrz.

Wady:

  • Wymaga dokładniejszej higieny jamy ustnej,
  • Może utrudniać nitkowanie przestrzeni międzyzębowych.

2. Retencja ruchoma

Retainery ruchome to nakładki lub płytki retencyjne, które pacjent zakłada na określony czas, zgodnie z zaleceniami ortodonty. Mogą mieć postać przezroczystych nakładek.

Zalety:

  • Możliwość łatwego czyszczenia,
  • Nie powoduje trudności w nitkowaniu zębów.

Wady:

  • Wymaga regularnego noszenia i samodyscypliny,
  • Może ulec uszkodzeniu lub zgubieniu.

W większości przypadków ortodonci zalecają stosowanie obu metod jednocześnie – stały retainer w połączeniu z retencją ruchomą na noc dla dodatkowego zabezpieczenia efektów leczenia.

Przeczytaj także: Implanty zębowe: Wszystko, co musisz wiedzieć przed zabiegiem

Jak długo należy nosić retainer?

Czas noszenia aparatu retencyjnego jest kwestią indywidualną i zależy od stopnia skomplikowania wady zgryzu oraz reakcji organizmu pacjenta. W pierwszych miesiącach po zakończeniu leczenia retainer jest zazwyczaj noszony przez większą część dnia. W kolejnych etapach stopniowo skraca się czas jego użytkowania, aż do momentu noszenia go tylko na noc.

Wielu ortodontów zaleca stosowanie retencji przez całe życie, ponieważ zęby mogą się przemieszczać nawet po latach od zakończenia leczenia. Regularne wizyty kontrolne pozwalają na monitorowanie stabilności efektów leczenia i ewentualne dostosowanie aparatu retencyjnego.

Co się stanie, jeśli zaniedbasz retencję?

Nieprzestrzeganie zaleceń ortodonty dotyczących retencji może prowadzić do nawrotu wady zgryzu. Stopniowe cofanie się efektów leczenia może skutkować:

  • Przesuwaniem się zębów i powrotem do pierwotnej pozycji,
  • Nierównościami w ustawieniu zębów,
  • Koniecznością ponownego leczenia ortodontycznego,
  • Zmianami w estetyce uśmiechu,
  • Problemami ze zgryzem i funkcją żucia.

Dlatego kluczowe jest przestrzeganie zaleceń ortodonty i stosowanie retencji zgodnie z planem leczenia.

Jak dbać o aparat retencyjny?

Aby retainer spełniał swoją funkcję i służył przez długi czas, warto zadbać o jego odpowiednią higienę:

  • Retencję stałą należy regularnie czyścić szczoteczką do zębów oraz używać nici dentystycznej lub irygatora do oczyszczania trudno dostępnych miejsc.
  • Retencję ruchomą należy myć wodą i specjalnymi preparatami do czyszczenia aparatów ortodontycznych, unikać gorącej wody, która może zdeformować nakładki.
  • Warto przechowywać retainery w odpowiednim pudełku, aby uniknąć ich uszkodzenia lub zgubienia.
  • Regularne wizyty u ortodonty pozwalają monitorować stan retencji i ocenić, czy nie wymaga ona korekty lub wymiany.

Leczenie ortodontyczne w maxx clinic

Retencja jest nieodzownym etapem leczenia ortodontycznego i ma kluczowe znaczenie dla utrzymania uzyskanych efektów. Zarówno retainery stałe, jak i ruchome pomagają zapobiec nawrotowi wady i stabilizują pozycję zębów. Przestrzeganie zaleceń ortodonty oraz odpowiednia higiena jamy ustnej to podstawowe zasady, które pozwolą cieszyć się pięknym i zdrowym uśmiechem przez długie lata.

Nie warto lekceważyć etapu retencji – to właśnie on decyduje o trwałości efektów leczenia ortodontycznego. Jeśli masz wątpliwości dotyczące retencji lub zauważyłeś przesuwanie się zębów, skonsultuj się z ortodontą, aby jak najszybciej zapobiec ewentualnym problemom.